BDO, czyli państwowa baza danych o produktach, opakowaniach i odpadach, od 1 stycznia 2026 roku działa w nowym układzie. Najbardziej widoczna zmiana to moduł Potwierdzeń. Firmy wystawiają w nim dokumenty DPR, DPR GD i EDPR wprost w systemie. Pliki nie krążą już poza nim. Druga zmiana wygląda mniej efektownie, a znaczy dużo więcej. Gminy nie raportują już opakowań przejętych przez operatora systemu kaucyjnego. Butelki PET i puszki oddawane do automatów znikają z gminnej statystyki. Ich recykling rozliczają teraz producenci napojów i sieci handlowe.
Czym są DPR, DPR GD i EDPR
To dokumenty, które potwierdzają jedno: dana masa odpadów naprawdę przeszła recykling. Bez nich system rozszerzonej odpowiedzialności producenta nie mógłby działać. Nie dałoby się bowiem wykazać, czy firma wykonała swój obowiązek recyklingu.
- DPR — dokument potwierdzający recykling wykonany w kraju.
- DPR GD — odmiana dla odpadów z gospodarstw domowych.
- EDPR — dokument potwierdzający recykling odpadów wywiezionych za granicę.
Do końca 2025 roku obieg tych dokumentów w dużej mierze odbywał się poza systemem. Recykler wystawiał potwierdzenie. Organizacja odzysku je zbierała. Czy wszystko się zgadza, sprawdzano dopiero przy rocznym sprawozdaniu. Ta luka w czasie była wygodna. Zwłaszcza dla tych, którzy woleli, żeby nikt nie porównał deklarowanych mas z realnymi możliwościami instalacji.
Co daje przeniesienie dokumentów do systemu
Dokument powstaje teraz w BDO. Jest przypisany do konkretnego zakładu i do konkretnej masy odpadu. Wynikają z tego trzy praktyczne skutki.
Po pierwsze, potwierdzenie ma jednego, jasnego autora. Nikt nie wystawi dokumentu w imieniu instalacji, która danego odpadu nie przyjęła. Po drugie, masy sumują się automatycznie. Jeśli deklaracje przekraczają możliwości zakładu, widać to od razu. Po trzecie, eksport ma osobną ścieżkę. EDPR wystawia się z odniesieniem do konkretnego przewozu odpadu. To nabiera znaczenia, bo zbliża się zakaz wywozu tworzyw poza kraje OECD.
Jedno trzeba jednak powiedzieć wprost. Szczelniejsza ewidencja nie tworzy ani jednej tony nowych mocy przerobowych. Porządkuje papiery. Nie zmienia opłacalności recyklingu. Warto o tym pamiętać, gdy ktoś oczekuje, że nowy moduł „naprawi system”.
Kaucja zabiera gminom najłatwiejsze odpady
Druga zmiana wygląda na techniczną. W praktyce przestawia rachunki całego systemu gospodarki odpadami. Opakowania objęte kaucją nie przechodzą już przez gminny strumień śmieci. Gmina ich nie zbiera i nie raportuje.
Skala tego przesunięcia szybko rośnie. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska w pierwszym półroczu 2026 roku system kaucyjny zebrał 2,3 mld opakowań. W samym czerwcu — 700 mln sztuk. Działa 64 tys. punktów zwrotu. W 14 tys. z nich stoją automaty, a przez nie przechodzi 87 proc. wszystkich zwrotów.
Dla gmin to niewygodna sytuacja. Butelki PET i puszki były najłatwiejszym do recyklingu elementem domowych śmieci. To one podbijały statystykę. Teraz ich nie ma, a obowiązek został. Za 2026 rok gminy muszą przygotować do ponownego użycia i recyklingu co najmniej 56 proc. odpadów komunalnych. Docelowo, w 2035 roku, ma to być 65 proc.
Związek Miast Polskich domaga się dlatego zmiany przepisów. Chce też zniesienia kar finansowych za niedociągnięcie do tych poziomów. Argument brzmi tak: rozszerzona odpowiedzialność producenta nie działa, a samorząd odpowiada za wynik, na który ma mały wpływ. Gmina nie projektuje opakowań. Nie decyduje o ich składzie. A najlepsze odpady właśnie zabrano jej z bilansu.
Kto powinien się tym zainteresować
Firmy wytwarzające odpady — bo ewidencja jest teraz szczelniejsza, a rozbieżności wychodzą na jaw szybciej. Sprawdź, czy odbiorca twoich odpadów naprawdę wystawia potwierdzenia i czy dane się zgadzają.
Kupujący recyklat, czyli tworzywo odzyskane z odpadów — bo pojawiła się warstwa danych do weryfikacji. Można sprawdzić, czy deklarowana droga materiału ma pokrycie w dokumentach. To nie jest certyfikat jakości i nie zastąpi badań. Pozwala jednak odróżnić deklarację od faktu.
Samorządy — bo statystyka za 2026 rok będzie wyglądać inaczej niż w poprzednich latach. Nie z powodu gorszej pracy, tylko przez zmianę sposobu liczenia.
Często zadawane pytania
Co to jest moduł Potwierdzeń w BDO?
To nowa funkcja bazy BDO, uruchomiona 1 stycznia 2026 roku. Firmy wystawiają w niej dokumenty DPR, DPR GD i EDPR wprost w systemie, z przypisaniem do konkretnej instalacji i masy odpadu.
Czy gmina raportuje butelki zebrane w systemie kaucyjnym?
Nie. Opakowania przejęte przez operatora kaucyjnego nie wchodzą do sprawozdania gminy. Ich recykling rozliczają producenci napojów oraz sieci handlowe uczestniczące w systemie.
Jaki poziom recyklingu muszą osiągnąć gminy za 2026 rok?
Co najmniej 56 proc. przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ten poziom będzie rósł do 65 proc. w 2035 roku.
Przeczytaj też
- ROP 2026 — nowe stawki opłat dla producentów
- Żółty worek — co można, a czego nie wolno wrzucać
- Segregacja odpadów w Polsce — zasady i najczęstsze błędy
Źródła: przepisy o bazie danych o produktach i opakowaniach obowiązujące od 1 stycznia 2026; dane Ministerstwa Klimatu i Środowiska o systemie kaucyjnym (lipiec 2026); stanowisko Związku Miast Polskich w sprawie sankcji za poziomy recyklingu; ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
